Ana Sayfa > BİLİM-TEKNOLOJİ

Yıldızların patlaması
31 Mayıs 2013
. Hafif Patlama: Gezegenimsi Nebula (Bulutsu). Kırmızı dev yıldızlarının dış katmanlarını atması 2. Güçlü Patlama: Nova Bir çift yıldız sisteminin patlaması 3. Yıkıcı Patlama: Süpernova Bir yıldızın dış katmanlarını fırlatması
Fontu Büyült Fontu Küçült 100%

1. Hafif Patlama: Gezegenimsi Nebula (Bulutsu).
Kırmızı dev yıldızlarının dış katmanlarını atması
2. Güçlü Patlama: Nova
Bir çift yıldız sisteminin patlaması
3. Yıkıcı Patlama: Süpernova
Bir yıldızın dış katmanlarını fırlatması

Gezegenimsi Bulutsu

Normal bir yıldız Güneş gibi ölür ve arkasında bir gaz bulutu bırakır. İki yüzyıl önce William Herschel keşfetmiş olduğu gezegen disklerine benzeyen bu bulutlara "gezegenimsi bulutsu" adını vermiştir. Gezegenimsi bulutsular, yıldızın evriminden dolayı atmosferini yıldızlararası ortama bırakmış olduğu yapılardır. Günümüzde, bir yıldızın, gezegenimsi bulutsu safhasına geçmesinin iki adımda gerçekleştiği bilinir. Yıldız dev safhasındayken kütlesinin büyük bir bölümünü yoğun yıldız rüzgarlarıyla yıldızlararası ortama bırakır. Belli bir süre sonra ortamın geçirgen bir hale gelmesiyle yıldızın kor bölgesi ortaya çıkar. Merkezde sıcak bir yıldız ve bunun etrafında oluşan bir bulutsu, gezegenimsi bulutsuyu meydana getirir.
Gezegenimsi bulutsuların merkezinde yer alan yıldız saf helyumdan meydana gelmiştir. Yıldız kütle kaybederken, yıldızın çekirdeğinin etrafında yer alan hidrojen kabuğu yıldızlararası ortama doğru sürüklenir ve bu hidrojen kabuğunun altında yer alan helyum kabuğu ortaya çıkar. Gezegenimsi bulutsunun meydana gelmesiyle merkezde bulunan yıldızın koru bir beyaz cüce olmaya başlar. Yıldız beyaz cüce olurken içe doğru çökümü, yıldızın çekirdeğinin etrafında bulunan helyumun daha çok sıkışmasına ve belli bir aşamadan sonrada patlamasına yol açar. Enerjinin hızlı bir şekilde çevreye saçılması, yıldızın dev boyutlara gelmesi ve helyumca zengin dış kabuğunun yıldızlararası ortama karışmasına neden olur. Böylece ortamda yıldız tarafından atılan ikinci gezegenimsi bulutsu meydana gelir. Bilinen gezegenimsi bulutsulardan Abell 30 ve Abell 78 in merkezi yıldızları tekrar beyaz cüce olmaya çalışmaktadırlar.

Nova

Bazen, gökyüzünde daha önce zorlukla görülen bir yıldızın, birkaç ay veya yıl gibi kısa bir sürede, yeni bir yıldız gibi parladığı gözlenmiştir. Galaksimizde nova (yeni yıldız) denilen bu gök cisimlerinden her yıl ancak 10-40 arasında ortaya çıktığı tahmin edilmektedir. Dünyadan, bunların yılda ancak 2-3 tanesi görülebilmektedir. Bir novanın parlaklığı, bir veya iki gün içinde, aniden 8 veya 10 kadir yükselebilir ve sonra, arada küçük salınımlarla birlikte, 3 veya 4 hafta içinde azalarak, bir ile on yılda eski haline geldiği gözlenir. Bu sırada parlaklık, Güneş’inkinin 100000 katına çıkabilir. Tüm nova türlerinin, birisi ak cüce olan bir yıldız çiftinden oluştuğu anlaşılmaktadır. Kütlesi daha büyük olan yıldız evrimini daha çabuk tamamlayacağı için, ak cüce, çiftin kütlesi daha büyük olan yıldızıdır. Ak cüceye eşlik eden yıldız ise, ana koldan ayrılma veya kızıl dev evresine varmış bulunmaktadır. Bu yıldızın yüzey tabakalarından ayrılan madde, ak cücenin çekim bölgesine akar. Viskoz ve türbülanslı enerji kaybı ile, bu madde akışı, ak cüce yüzeyi etrafında bir spiral oluşturur.
Nova patlaması ak cüce yüzeyinde toplanmakta olan madde içinde olur. Burada artan sıcaklık ve basınç, hidrojen için termonükleer füzyon şartlarına ulaşır. Bunun yol açtığı fışkırma, veya madde kaçış olayı, o kadar şiddetlidir ki, ak cüceye birleşmek üzere toplanan maddenin % 50 – 90 kısmı sistemden kaçar. Parlaklıkta gözlenen büyük artış, dışa doğru genişlemekte olan maddenin ışıyan yüzeyinin çok büyümesinden kaynaklanır. Madde soğuyunca, çok şiddetlide olsa, bu olay yavaşlar ve sistemin yapısı fazla değişmez. Bu şekilde, yıldızlar arasındaki madde akışı belki 10000 ila 100000 yıl sürebilir. Klasik bir nova sisteminde, ak cüceye böyle madde püskürmesi gerideki yıldızda yeter madde kalmayana kadar, belki 500 kere tekrarlanabilir.


Süpernova

Süpernovalar, ani ve çok büyük bir ışık şiddeti artması ile kendini gösteren yıldız patlamalarıdır. Toplam ışıma gücü, bazı hallerde, Güneşinkinin 1010 katını bulur. Bir süpernova patlamasında yayınlanan enerjinin yaklaşık 1050 erg olduğu gözlemlere dayanarak hesaplanmıştır. Çekirdeğin kütlesinin birkaç güneş kütlesinden büyük olduğu durumlarda meydana gelir. Kırmızı Dev evresi sırasında çekirdekte demir üretimi gerçekleşir. Demirin yakılamaması nedeniyle çekirdek kısmı çöker. Bu durumda sıcaklık milyarlarca dereceye yükselir. Eğer demir çekirdek çok yoğun bir hal alırsa bu durumda elektronlar çok yüksek enerjilere ulaşarak atomik çekirdeğin içine girmeye çalışır. Proton ve elektronlar birlikte nötron ve nötrinoları oluştururlar.
 

Elektronlar kaybolurlar. Bu durumda elektron dejenerasyon basıncı artık bulunmaz. Çekirdek şiddetli bir biçimde çöker (büzülür). Nötrinolar kaçarak enerjiyi dışarıya taşırlar. Nötronlar merkeze doğru yaklaşık 0.1-0.2 c hızlarına ulaşarak düşerler. Bu çökme 1 saniyeden biraz daha fazla zamanda gerçekleşir. Pauli Prensibi nötronlar için etkin olmaya başlar. Nötrinoların bazıları bilardo topu gibi dışarıya doğru dağılırlar. Bu hareket sırasında beraberinde madde taşıyarak muhteşem bir patlamayı gerçekleştirirler.


vahdethaber
 


Facebook hesabınızla yorum yapın:




Veya Facebook'a bağlanmadan yorum yapın:

Rumuz veya Ad/Soyad*
E-posta*

(E-posta adresiniz sitede görünmez)
Yorum*


(Yandaki güvenlik kodunu bu alana giriniz)
   
 

Diğer BİLİM-TEKNOLOJİ Haberleri

Başlık Tarih
 
Alaska'da aynı anda hem gece hem de gündüz (Tefekkür)23 Mayıs 2016
Facebook'ta Çocuklara Büyük Tuzak!19 Nisan 2016
Daha önce hiç duymadığınız 10 ilginç bilgi08 Mart 2016
Ekmekte zehirli madde saptandı08 Mart 2016
Adını 'Casper' koydular07 Mart 2016
'İklim değişikliği yüz binlerce kişiyi öldürecek'04 Mart 2016
Ürküten rapor: 2050'de 500 binden fazla insan ölebilir04 Mart 2016
25 milyon kişinin kredi ve kredi kartı borcu var: Batık kredi 47 milyar!02 Şubat 2016
Bilim dünyasını şaşırtan 'en büyük keşif'28 Ocak 2016
SubhanAllah! Kainat'ı birde böyle izleyin (Tefekkürlük)10 Ocak 2016
Akıllı telefon ve tablet kullananlar tehlikede!15 Aralık 2015
SELİMİYE CAMİİ’NİN MİMARİSİNDEKİ 7 MÜTHİŞ SIR10 Ağustos 2015
Sanal Alem Tehlikesi04 Ağustos 2015
İzinsiz reklam SMS'leri ve mail şikayet adresi23 Temmuz 2015
Müslümanları Sosyal Medyada bekleyen tehlike23 Temmuz 2015
Hz. Peygamber dönemine ait Kur'an bulundu06 Nisan 2015
Facebook, Twitter'ı boşverin asıl takipçimiz Allah!09 Mart 2015
Televizyon27 Şubat 2015
Cep Telefonları Pil Tüketimine Bakılarak İzlenebiliyor24 Şubat 2015
NSA Bilgisayarlara Casus Yazılım Gizledi19 Şubat 2015
BURSA YEŞİL CAMİİ’NDE DEPREM ETKİSİ TERAZİYLE ÖLÇÜLÜYOR 18 Aralık 2014
Sosyal medyada kendinizi nasıl korursunuz?12 Aralık 2014
Bilgisayar Oyunu Bağımlılığı Artıyor10 Kasım 2014
Milyon Yılda Bir Görülen Gök Olayı 22 Ekim 2014
Kamuda artık Microsoft yerine Pardus kullanılacak19 Eylül 2014
KÂİNATTAKİ İLÂHÎ SIR VE HİKMETLERİ NASIL ANLARIZ? 26 Ağustos 2014
DÜNYÂYA İBRET GÖZÜYLE NASIL BAKABİLİRİZ? 25 Ağustos 2014
“BAŞINI KALDIR DA SEMÂYA İBRETLE BİR BAK!” 13 Ağustos 2014
İNSANIN ANATOMİK YAPISINDAKİ İLÂHÎ SANAT 13 Ağustos 2014
GÖKLERDEN HAYAT YAĞIYOR 08 Ağustos 2014
12-18 yaş arası internet bağımlısı08 Ağustos 2014
ŞÜPHESİZ Kİ BU HABERDE AKLINI KULLANANLAR İÇİN İBRETLER VAR! 26 Haziran 2014
Telefonunuz kapalı olduğu halde kontrol edilebiliyor09 Haziran 2014
Tayland'da kablosuz elektrik devri başlıyor10 Mayıs 2014
43 Saniyede Ateizmin Çöküşü (VİDEO)24 Şubat 2014
Akıllı Telefonlar Takip Altında28 Ocak 2014
Akıllı TV izlerken izleniyor olabilirsiniz!07 Ocak 2014
Su, artık bir salisede kaynayacak!17 Aralık 2013
İletişim Çağı mı Teknolojik Felaket mi?27 Kasım 2013
'Dünya gibi 8.8 milyar gezegen var'07 Kasım 2013
Biyolojik çarkları olan tek böcek şaşırtıyor 26 Eylül 2013
Kayıp kimlik kabusu bitiyor22 Eylül 2013
İlk 'pembe' gezegen keşfedildi09 Ağustos 2013
Ay, Dünya’ya Hiç Bu Kadar Yakın Olmamıştı!24 Haziran 2013
'Güneş ışığı kalp krizini önlüyor'04 Haziran 2013
Bitki Üç Kat Daha Fazla Büyüdü23 Mayıs 2013
Güneş'te yılın en şiddetli patlaması 16 Mayıs 2013
Halkalı güneş tutulması yaşandı13 Mayıs 2013
Namaz, Alzheimer Hastalığına Şifa11 Mayıs 2013
3 boyutlu yazıcı nedir? Ne işe yarar?28 Nisan 2013
Yıldızlar...25 Nisan 2013
Geleceğin Enerjisine Yerli Adım25 Nisan 2013

En Çok Okunan
En Çok Yorumlanan
Üye Paneli
E-mail
Şifre
 
   
  Yeni Üye | Şifremi Unuttum
Camilerde yapılan vaazlar hakkında ne dersiniz?

İlmi anlamda yetersiz
Faydalı olduğunu düşünüyorum
Dinleme ihtiyacı duymuyorum.
Hep aynı şeyler anlatılıyor
İlmi anlamda gayet yeterli buluyorum
Vaizlerin kendilerini geliştirmeleri lazım

Sonuçlar
..
Sayfalar
Arşiv Arama
 
Video Galeri
Foto Galeri
Takvim
Facebook Beğen

Hakkımızda | İletişim | Video Galeri | Foto Galeri
PHS